गैरआवासीयले १५ करोड सहयोग गर्ने

गैरआवासीय नेपालीले शिक्षा, स्वास्थ्य, प्रवचन कक्ष, कम्प्युटरलगायत सामाजिक क्षेत्रमा १५ करोड रुपैयाँभन्दा बढी सहयोग गर्ने घोषणा गरेका छन् । यसबाट मातृभूमिको भावनात्मक सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाएर नयाँ नेपाल निर्माण अभियानमा सहकार्य सुरु हुने उनीहरूले बताए ।

गैरआवासीय नेपाली दिवस मनाउन जनकपुरमा भेला भएका उनीहरूले स्थानीय रूपान्तरणको प्रक्रियामा सहभागी हुन विभिन्न परियोजना अघि सारेका हुन् । क्यानडामा व्यवसायरत आदित्य झाले सरकारी विद्यालयका विद्यार्थीलाई तीन हजारभन्दा बढी ल्यापटप दिने घोषणा गरेका छन् । पहिलो चरणमा जनकपुरस्थित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयका १ सय विद्यार्थीले ल्यापटप पाउने छन् ।

एनआरएन दिवसका प्रमुख अतिथि राष्ट्रपति रामवरण यादव र संघका अध्यक्ष उपेन्द्र महतोमार्फ सांकेतिक रूपमा ल्यापटप सोमबारै हस्तान्तरण भयो । उनको घोषणा राष्ट्रसंघीय कार्यक्रम 'प्रतिविद्यार्थी एक ल्यापटप' परियोजना जस्तै छन् । तीन सय डलरका दरले तीन हजार ल्यापटपको मूल्य साढे छ करोडभन्दा बढी पर्छ । उनी झन्डै आधा दशकअघि विश्वप्रसिद्ध सन् माइक्रोसिस्टमलाई आफ्नो सूचना प्रविधि कम्पनी बिक्री गरी नेपालमा उच्चस्तरीय प्रविधि अध्यापन इन्स्िटच्युट स्थापना गर्ने प्रयास गरेका थिए । उनी अहिले क्यानडामा व्यवसायरत छन् ।

अमेरिकामा बसोबासरत राम साहले जानकी मन्दिरमा सुविधा सम्पन्न प्रवचन हल निर्माण गर्ने घोषणा गरेका छन् । सोमबार बिहान जानकी मन्दिरमा विश्वशान्ति एवं देशको समृद्धिका लागि सामूहिक पूजा अर्चनापछि साहले यो घोषणा गरेका हुन् । यसैगरी रामआशिष महतोले जनकपुरस्थित गणेश युवा क्लबका सन्तोष महतोलाई एम्बुलेन्सको साँचो हस्तान्तरण गरे । महतोले सिरहा र जनकपुरमा मन्दिर, मसानघाट निर्माणलगायत विभिन्न सामाजिक क्षेत्रमा सहयोग उपलब्ध गराएका छन् । संघका अध्यक्ष महतोले सिरहाको कर्जन्हामा स्वर्गीय आमा फूलकुमारी महतोको नाममा सात करोड रुपैयाँको लागतमा २५ शय्याको परोपकार अस्पताल निर्माण गर्ने भएका छन् ।

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले आइतबार अस्पताल शिलान्यास गरेका थिए । यस क्षेत्रका बासिन्दा अहिले उपचारका लागि जनकपुर र भारतको दरभंगासम्म जान बाध्य छन् । महतोको झन्डै डेढ करोड रुपैयाँ सहयोगमा सिरहाकै बन्दीपुरमा निर्मित नेपाल राष्ट्रिय फूलकुमारी महतो उच्च माध्यमिक विद्यालय भवनको समेत प्रधानमन्त्रीले आइतबार उद्घाटन गरे । यसअर्न्तर्गत भवन निर्माण, कम्प्युटर ल्याब, पुस्तकालय तयार भएका छन् ।

'गैरआवासीय नेपालीका लागि यो दिवस पर्व हो, यसमा उपहार र दान गरिनु स्वाभाविक हो' महतोले भने । उनले देशका सबै जिल्लामा परोपकारी परियोजना सञ्चालन अभियान सुरु भइसकेको जानकारी दिए । यसमध्ये १४ जिल्लामा विभिन्न परियोजना सुरु भएका छन् । '४० जिल्लामा परियोजना पहिचान भइसकेको छ,' महतोले भने, 'हामी प्रतिबद्धताअनुसार छिट्टै सबै जिल्लामा पुग्छौं ।' विकसित मुलुकका सुविधाजनक विमानस्थल उपभोग गर्दै आएका उनीहरूले मुलुक प्रवेशको द्वार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सुधारका लागि एक सय ट्रली दिने भएका छन् । पहिलो चरणमा बिहीबार ४० वटा ट्रली पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयलाई हस्तान्तरण गर्ने संघअर्न्तर्गतको परोपकारी योजना सञ्चालन कार्यदलका संयोजक जीवा लामिछानेले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार अधिकांश गैरआवासीय नेपालीले आफूले अध्ययन गरेको विद्यालयलाई सहयोग गरेका छन् । अध्यक्ष महतोको व्यक्तिगत लगानीमा पशुपतिको आर्यघाटमा झन्डै सवा करोडमा किरियापुत्री भवन निर्माण भएको छ भने लामिछानेको संयोजकत्वमा डेढ करोडको लगानीमा देवघाटमा वृद्धाश्रम निर्माण भएको छ । सामाजिक क्षेत्रका अतिरिक्त गैरआवासीय नेपालीले व्यावसायिक लगानी गर्दै आएका छन् । गैरआवासीय नेपालीहरूले सञ्चार, जलविद्युत्, पर्यटन, दूरसञ्चार, जलविद्युत्, घरजग्गा, अस्पताल, कलेजलगायत संगठित क्षेत्रमा २५ करोड डलरभन्दा बढी लगानी भएको जानकारी दिए ।

छिमेकी मुलुकमा झैं दोहोरो नागरिकता व्यवस्था, लगानीमैत्री वातावरण, स्पष्ट कानुनी हैसियत, दोहोरो कर प्रणाली खारेजीलगायतका व्यवस्था गरेमा भविष्यमा गैरआवासीय नेपालीको लगानी उल्लेख्य बढ्ने सयुक्त राष्ट्रसंघका पूर्वसहायक महासचिव कुलचन्द गौतमले बताए । 'आगामी दशकमा विदेश जानेको संख्या उल्लेख्य बढ्ने र व्यवसाय गर्ने नेपाली अझ समृद्ध हुने भएकाले उनीहरूलाई देशतर्फजोडी राख्न सरकारले तत्कालीन र दूरदर्शी कदम चाल्नुपर्छ,' संघका सल्लाहकारसमेत रहेका गौतमले भने ।

अर्थशास्त्री विश्वम्भर प्याकुरेलले सरकारले पूर्वाधार निर्माणमा अघि सारेको र्सार्वजनिक निजी साझेदारीको अभियानमा गैरआवासीय नेपालीलाई अगल राख्न नहुने सुझाव दिए । उनले छिट्टै सरकारले यसको खाका तयार गर्नुपर्ने र गैरआवासीय नेपालीको लगानी सुनिश्चित गर्ने वातावरण आवश्यक भएको बताए । 'अहिले लगानीमैत्री वातावरण देशमा छैन' उनले भने ।



संजय न्यौपाने र विजयबाबु खत्री / कान्तिपुर
जनकपुर । अक्टोबर, १४