सिराहमा गोलीहानी एकको हत्या

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
सिराहा । अक्टोबर, १४


सिराहा अर्नामा गाविस १ का एमाले कार्यकर्तालाई लुटेराहरुको एक समूहले गोलीहानी हत्या गरेको छ ।

सोमबार राति करिब ६/७ जनाको समूहमा आएका हतियारधारी समूहले ४० वर्षिय उत्तिमलाल महतोको गोलीप्रहरी गरि हत्या गरेको

प्रहरीले जनाएको छ ।

घरमा सुतिरहेका महतोलाई लुटेराहरुले तीन गोलीप्रहार गरेको थियो । उनीहरुले महतोको घरबाट करिब ५० हजार बराबरको धनमाल

लुटेरलगेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिराहाले जनाएको छ ।

रौतहटमा बम विष्फोटमा परी तीन जनाको मृत्यु

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
गौर अक्टोबर, १४

तराई आर्मी र तराई राष्ट्रिय सेना संयुक्त टोलीले मंगलबार अपरान्ह रौतहट जिल्लाको चन्द्रनिगाहपुरस्थित हनुमान होटल अगाडि बम

विस्फोट गराउँदा तीनजनाको मृत्यु भएको छ भने दसभन्दा बढी स्थानीयवासी घाइते भएका छन् ।

बम विस्फोटबाट मृत्यु हुनेमा रौतहट, जुडिबेला-३ का २४ वर्षिया शीला सिजालीमगर, उनकी दुई वर्षिया छोरी सृष्टि र बारा जिल्ला

सिमराका वसन्त थापाकी चार वर्षिय छोरा दीपस थापा छन् ।

घाइतेहरुको उपचार प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र, चन्द्रनिगाहपुरमा भइरहेको इलाका प्रहरी कार्यालय, चन्द्रनिगाहपुरले जनएको छ ।

अपरान्ह करिव ३.४५ बजेको समयमा आएका उक्त टोलीले सो होटल अगाडि टाइम बम राखेर भागेलगत्तै विस्फोट भएको थियो ।

सो घटनालगत्तै स्थानीयवासी र प्रहरीबीच झडप भएको थियो । त्यसक्रममा प्रहरीले गोली चलाउँदा जुडिबेला गाविसका दीपक मैनाली र

सञ्जय साह घाइते भएको स्थानीय पत्रकार विपीन गौतमले बताए ।

तराई आर्मीका केन्द्रीय उपाध्यक्ष शहनसा र तराई राष्ट्रिय सेनाका प्रकाशको नेतृत्वमा बम विस्फोट गराइएको फोनबाट जिम्मेवारी

लिइएको छ ।

बलात्कारको प्रयास गरेको अभियोगमा पक्राउ

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
उर्लाबारी अक्टोबर, १४

प्रहरीले नौ वर्षिया बालिकालाई बलात्कारको प्रयास गरेको अभियोगमा एक युवकलाई सोमबार पक्राउ गरेको छ ।

पक्राउ पर्नेमा मोरङको डाँगीहाट गाविस वडा नं.८ निवासी १८ वर्षिय घनश्याम बास्तोला रहेको इलाका प्रहरी कार्यालय, बेलबारीले

जनाएको छ ।

अभियुक्त बास्तोलाले गत आइतबार साँझ घाँस काट्न गएको बेला ती बालिकालाई बलात्कारको प्रयास गरेको र बालिका चिच्याएपछि

घटना सार्वजनिक भएको प्रहरी निरीक्षक टङ्क भट्टराईले बताउनुभयो ।

चोरी गरी फरार भएका भुजेल बनेपामा पक्राउ

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
काभ्रे अक्टोबर, १४

मुग्लिनस्थित शुभेच्छा हार्डवेयरमा काम गर्न बसेका सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको करथली गाविसका शिव भुजेल त्यही पसलबाट चोरी गरी

ल्याएको नगद ७५ हजार ४०० ।- र मोबाइलसहित बनेपामा पक्राउ परेका छन् ।

तनहुँ आबु खैरेनी घर भई मुग्लिनमा हार्डवेयर पसल सञ्चालन गरी बस्ने नारायण श्रेष्ठको कोठाबाट भुजेलले गत असोज २६ गते रु. एक

लाख चोरी गरी फरार भएपछि पसल सञ्चालक श्रेष्ठले प्रहरीमा उजुरी गरेका थिए ।

मुग्लिन प्रहरीको जानकारीअनुसार इलाका प्रहरी कार्यालय बनेपाले भुजेललाई बनेपास्थित सुम्मिना होटलबाट सोमबार राति ११ बजे पक्राउ

गरेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।

पक्राउ पर्दा भुजेलको पकेटबाट नगद र मोबाइलसहित बरामद भएको जानकारी इलाका प्रहरी कार्यालय बनेपाका इन्चार्ज रञ्जित सिं

राठौरले दिनुभयो ।

पक्राउ परेका भुजेललाई कारबाहीको लागि मंगलबारै मुग्लिन प्रहरीमा पठाइने व्यवस्था गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

अल्पमत भ्रम मात्र होः महासचिव खनाल

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
काठमाडौं अक्टोबर, १४

नेकपा एमालेका महासचिव झलनाथ खनालले आफू पार्टीमा अल्पमतमा परेको भन्ने भ्रम फैलाइएको बताउनुभएको छ। कांग्रेसको

चियापान कार्यक्रममा संचारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै महासचिव खनालले केन्द्रीय कमिटिमा अल्पमतमा परेको भनी प्रायोजित ढंगले हल्ला

फैलाइएको बताउनुभयो ।

केन्द्रीय कमिटि विघटन गरी आयोजक समिति बनाउने प्रस्तावमा केही सदस्यले सहमति नजनाएपछि सबैलाई मिलाएर लैजान प्रस्ताव

फिर्ता लिएको उहाँले बताउनुभयो ।

स्रोतहरुका अनुसार बैठकमा ओली पक्षले आयोजक समिति गठनको विरोधमा मत जाहेर गरेको थियो । आठौ महाधिवेशनका लागि

समिति गठन गर्दा हालका कतिपय केन्द्रीय सदस्यहरुको हैसियत समाप्त हुने भएकाले पनि यही केन्द्रीय कमिटिलाई आयोजक समिति

मान्ने र अन्य व्यवस्थापनका लागि मात्र समिति गठन गर्ने टुंगोमा एमाले पुगेको थियो ।

लोकतन्त्रको मूल्यमान्यताविरुद्ध सम्झौता गर्दिनं: कोइराला

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
काठमाडौं अक्टोबर, १४

नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले कानुनी राज्य, मानवअधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता र लोकतन्त्रको मूल्य, मान्यताविरुद्ध

आफूले कसैसँग सम्झौता नगर्ने बताउनुभएको छ ।

विजयादशमीका अवसरमा नेपाली काङ्ग्रेसद्वारा मंगलबार आयोजित चियापान कार्यक्रममा पत्रकारसँग कुराकानी गर्दै सभापति कोइरालाले

सहमति र सहकार्यबाटै राजनीतिक निकास खोज्नुपर्छ भन्ने आफ्नो अडान दोहोर्‍याउनुभयो ।

उहाँले नेकपा -माओवादी)ले सहमतिको संस्कारलाई तोडेको बताउँदै राष्ट्रिय मेलमिलापको सान्दर्भिकता अझै रहेको उल्लेख गर्नुभयो ।

सभापति कोइरालाले सो अवसरमा एसके बाँस्कोटाद्वारा प्रकाशित 'गणतान्त्रिक खबर' राष्ट्रिय साप्ताहिक पत्रिकाको विमोचन पनि गर्नुभएको

थियो ।

जनसम्पर्क समितिद्वारा बाढी पीडितलाई सहयोग प्रदान

नेपाल जापान डट् कम् सम्वाददाता
काठमाडौं अक्टोबर, १४

नेपाली काङ्ग्रेसका सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई सभासद् एवम् काङ्ग्रेस युवा नेता जगदिश्वरनरसिंह केसीले बाढीपीडिटको

सहयोगको मंगलबार एक समारोका बीच रु. एक लाख चौबीस हजार ६८४।- हस्तान्तरण गर्नुभएको छ ।

नेपाली जनसम्पर्क समिति क्यालिफोर्निया च्याप्टरका केन्द्रीय सदस्य धनन्जय नरसिंह केसीमार्फत सो रकम प्राप्त भएको सभासद् केसीले

जानकारी दिनुभयो ।

पाँच महिनापछि सञ्चालनमा

कान्तिपुर संवाददाता

दमक, असोज २७ - झापाको दमकबाट मेचीका पहाडी जिल्ला जोड्ने सबभन्दा छोटो दमक-रवि-चिसापानी सडक पा“च महिनापछि सञ्चालनमा आएको छ । पहिरोले क्ष्ँति गरेपछि यातायात बन्द थियो । सडक सञ्चालनपछि इलाम, पा“चथर र ताप्लेजुङ जाने यात्रुले छोटो बाटोबाट गन्तव्य पुग्न सजिलो भएको छ ।

सडक सञ्चालनपछि इलामको पश्चिमोत्तरका करिब दर्जन गाविस, पा“चथर, धनकुटाको दक्षिण पर्ूर्वी क्षेत्रका करिब दर्जन गाविस र मोरङको पर्ूर्वी क्षेत्रका आधा दर्जन गाविसवासीलाई आउजाउ गर्न सजिलो भएको स्थानीयले बताएका छन् ।

झापाको दमकबाट मेची राजमार्ग हु“दै पा“चथरको फिदिम पुग्न करिब १ सय ७६ किलोमिटर पर्छ । दमक, चिसोपानी सडकबाट यो दूरी सय किलोमिटरमात्र पर्छ ।

दमकबाट सुरु हुने यो सडक इलामको लारुम्बा र पा“चथरको रवि ह“ुदै मेची राजमार्गको रा“केमा पुगेर मिसिन्छ । निर्माण उपभोक्ता समिति अध्यक्ष सुरेश सुब्बाका अनुसार वषर्ाले ठाउ“ठाउ“मा भत्काएको सडक जनश्रमबाट निर्माणपछि यातायात सञ्चालन गर्न सकिएको हो । यसैबीच पाल्पा समाचारदाताका अनुसार सिर्द्धार्थ राजमार्गको पाल्पा-बुटवल खण्डको तल्लो सिद्धबाबा चिडियाखोलाको पहिराले महिनादेखि यात्रुलाई सास्ती भएको छ । पहिराका कारण सडक मार्ग बदल्नुपर्ने अवस्थामा पुगेको छ ।

एक महिनादेखि सडक अवरुद्ध

कान्तिपुर समाचारदाता

डडेल्धुरा, असोज २७ - एक महिनादेखि अवरुद्ध बुडर-जोगबुढा सडक नखुल्दा स्थानीय बासिन्दा समस्यामा परेका छन्् ।

गत असोज ३ गते आलितालको सुनखोला नजिक पहिरो जा“दा सडक अवरुद्ध भएको हो । स्थानीय प्रशासनले सडक सुचारु गर्न कुनै पहल नगरेको स्थानीय बासिन्दा चन्द्रदेव बोहरा बताउ“छन्् ।

सडक अवरुद्ध हु“दा जोगबुढा, शर्ीष्ा र आलिताल गाविस बासिन्दाहरू पैदल हि“ड्न बाध्य छन् । उनीहरू घोडा र खच्चडबाट सामान बोकिरहेका छन्् । ती क्षेत्रमा दैनिक उपभोग्य समानहरूको अभाव हुन थालेको छ ।

सडक सुचारु गर्न करिब १८ लाखभन्दा बढी लाग्ने भएकाले बजेट अभावमा काम गर्न नसकिएको प्रमुख जिल्ल्ाा अधिकारी दिलबहादुर घिमिरेले बताए । उनले सडक सुचारु गर्न २ महिना जति लाग्ने बताए ।

प्रतिबन्धित विषादी खुला बिक्री

जनक नेपाल

बा“के, असोज २७ - नेपालगन्जका एग्रोभेटहरूले भारतबाट अनुमति बिना भित्र्याएर प्रतिबन्धित विषादी खुलेआम बिक्री गर्दै आएका छन् ।

किसानहरूले ती विषादी प्राविधिकको सल्लाह नलिई एग्रोभेटबाट लगेर जथाभावी प्रयोग गर्ने गरेका छन् । प्रतिबन्धित मिथाइल पाराथिनका मेटासिल, मेटासिट, धनुमार, मेटाश्री विषादी यहा“का प्रायः सबै एग्रोभेटले राखेका छन् । त्यस्तै, कृषि प्राविधिकको सिफारिसबिना बिक्री गर्न नपाइने अल्मुनियम फस्फाइट र जिंक फस्फाइट पनि जथाभावी बिक्री हुने गरेको छ ।

मोनोक्रोटोफस, फस्पिmमिडन जस्ता संवेदनशील विषादीको खपत परिमाणबारे कृषि कार्यालय बेखबर छ । यी विषादी बिक्री गरेपछि एग्रोभेटहरूले कृषिलाई जानकारी दिनुपर्ने व्यवस्था छ । व्यवसायीहरूले सीमावर्ती भारतीय बजारबाट अवैध रूपमा विषादी भित्र्याएर बिक्री गर्ने गरेका छन् । कृषि कार्यालयको अनुमतिबिना विषादी आयात गर्न नपाउने कानुनी व्यवस्था छ ।

जथाभावी बिक्रीले विषादीको दुरुपयोगसमेत बढेको छ । कीटनाशक विषादी अल्मुनियम फस्फाइट -सल्फास) खाएर वैशाखयता १० व्यक्तिले आत्महत्या गरेका छन् । 'यो विषादी गैरकानुनी बिक्रीको परिणाम हो,' सगरमाथा एग्रोभेटका कमल सुवेदीले भने, 'किराना पसलमा समेत विषादी बिक्री हुने गरेको छ ।' कृषि कार्यालयको अनुगमन संयन्त्र कमजोर रहेकाले जथाभावी बिक्री र दुरुपयोग बढेको उनले बताए । सामान्य तालिमसमेत नलिएकाहरूले समेत अनुमानका भरमा विषादी बिक्री गर्दै आएका छन् । र्

र्सवसाधारणले थायोडानलाई माछा मार्न प्रयोग गर्ने गरेका छन् । यसले पानीमा हुने अन्य प्रजातिका जीवसमेत मर्ने गरेको छ । उक्त विषादीको प्रयोगले खोलानाला र पोखरी प्रदूषित भएका छन् । विषादी मिश्रति पानीबाट नदी किनारका बासिन्दामा छालासम्बन्धी रोग देखिएको छ । त्यस्तै, गाईबस्तु पनि बिरामी पर्ने गरेका छन् ।

बा“के र बर्दियामा विषादी प्रयोग अत्यधिक वृद्धि भएको एग्रोभेट व्यवसायी संघले जनाएको छ । पा“च वर्षता एग्रोभेटको संख्यासमेत दोब्बर भएका छन् । नेपालगन्जमा मात्र अनुमति प्राप्त १८ एग्रोभेटहरू छन् । 'समयमै बीउ, मल र विषादी पाइने भएकाले किसानहरू कृषि कार्यालयभन्दा पहिले एग्रोभेट आउ“छन्,' संघका उपाध्यक्ष रामचन्द्र गोडियाले भने । क्षेत्र नछुट्याई जथाभावी अनुमति दिएकाले विषादी बिक्री व्यवस्थित हुन नसकेको उनले बताए ।

विषादीको बिक्री अनुगमन र नियन्त्रण गर्न कृषि कार्यालयले चूडामणि तिवारीलाई विषादी निरीक्षक तोकेको छ । गत जेठमा केन्द्रीय विषादी पञ्जीकरण कार्यालयले अनुगमन गर्दा थुप्रै अनियमितता देखिए पनि कसैलाई कारबाही भने भएन । अब भने कारबाही गर्ने निरीक्षक तिवारीले दाबी गरे ।

उनले भने, 'जथाभावी बिक्री गर्नेलाई कारबाही हुन्छ ।' नेपालमा दर्ता भएका १ सय १९ विषादीबाहेक अन्य बिक्री गर्न नपाइने उनले बताए । तर निरीक्षक स्वयम् एग्रोभेट सञ्चालक भएकाले नियन्त्रण प्रभावकारी छैन । तिवारी एग्रोभेट संघका सचिवसमेत हुन् ।

नेपालगन्जका एग्रोभेटमा ठूलो परिमाणमा म्याद नाघेका विषादीसमेत छन् । ती विषादीको सुरक्षित विर्सजनबारे समेत व्यवसायीहरू अन्योलमा छन् । संघले प्रत्येक एग्रोभेटमा कम्तीमा पा“च प्रतिशत विषादी म्याद नाघेको रहेको स्वीकारेको छ ।

असमबाट विदेशी हटाउने उल्फाको धम्की

कान्तिपुर संवाददाता

नया“दिल्ली, असोज २७ - भारत सरकारद्वारा प्रतिबन्धित उग्रवादी संगठन 'उल्फा' -युनाइटेड लिबरेसन प|mन्ट अफ असम) ले प्रवासी नेपाली र बंगलादेशी शरणार्थीलाई असम छाड्न चेतावनी दि“दै नछाडे कारबाही गर्ने धम्की दिएको छ ।

उल्फा अध्यक्ष अरविन्द राजखोवाले इमेलमार्फ आइतबार सञ्चारमाध्यमलाई दिएको एक अन्तर्वार्तामा राज्यभित्र हुने कुनै पनि विदेशी घुसपैठलाई आफ्नो संगठनले नस्विकार्ने बताएका हुन् ।

प्रवासी नेपाली संगठनले भने सरकारद्वारा प्रतिबन्धित संगठनका तर्फाट आएको धम्कीलाई गम्भीरतापर्ूवक लिन नहुने बताउ“दै हालैका दिनमा सानातिना समस्याबाहेक प्रवासी नेपालीले खतरा सामना नगरेको बताएका छन् ।

असमभित्रका बंगलादेशी, स्थायी र प्रवासी नेपालीलाई पहिचान गरी निकाल्नुपर्ने माग उनले असम सरकारस“ग समेत राखेका छन् । उल्फाका बढीजसो नेताहरू बंगलादेशको शरणमा रहने गरेका भए पनि बंगलादेशीको असम घुसपैठविरुद्धको यो सन्देशलाई महत्त्वपर्ूण्ा मानिएको छ ।

करिब तीन दशकदेखि उल्फाले 'स्वायत्त समाजवादी असम' स्थापनाको उद्देश्य राखी सशस्त्र आन्दोलन गर्दै आएको छ । उल्फाले स्थानीयबाहेक सबै जनजातिलाई त्यहा“ लखेट्ने नीति र्सार्वजनिक गर्दै विभिन्न समयमा नन-ट्राइबल -बाहिरबाट आएर बसेका) विरुद्ध कारबाही गर्दै आएको छ ।

असममा करिब डेढ लाख प्रवासी नेपाली छन् भने स्थायी नेपालीभाषी भारतीयको संख्या उल्लेखनीय छ । असम, तेजपुरबाट नेपालीभाषी मणिकुमार सुब्बा लोकसभा सदस्यसमेत छन् । 'प्रतिबन्धित संगठनका तर्फाट यस्तो विज्ञप्ति आएको हो, यसलाई हामीले गम्भीरतापर्ूवक लिएका छैनौं,' राष्ट्रिय जनमोर्चाको भारत प्रवास संगठनले मूलप्रवाहका पूर्वोत्तर सभापति अमित केसीले कान्तिपुरस“ग भने ।

ट्रान्जिटमा पनि भिसा

निर्मल श्रेष्ठ

हङकङ, असोज २७ - एयरपोर्ट ट्रान्जिट हु“दै अन्य मुलुक जाने यात्रुसमेतले उडान पर्ूव हङकङको भिसा लिनुपर्ने अध्यागमनको नियमले नेपाली मर्कामा परेका छन् । तीन वर्षघिसम्म हङकङमा नेपालीलाई सजिलै भिसा उपलब्ध ह“ुदै आएको थियो ।

राष्ट्रिय ध्वजावाहक 'नेपाल एयरलाइन्स' लगायत सम्पर्ूण्ा एयरलाइन्सका नेपाली यात्रुका हकमा अनिवार्य रहेको भिसा क्याथे प्यासिफिक र ड्रागनका नेपाली यात्रुकै लागि छुट छ ।

अन्य एयरलाइन्समा उड्नुपर्दा काठमाडौंस्थित चिनिया“ दूतावासले अधिकांशलाई भिसा उपलब्ध नगराएको गुनासो छ । नेपाल एयरलाइन्सबाट हङकङ ट्रान्जिट भएर जाने यात्रुलाई समेत भिसा छुट गराउने पहल भए पनि अध्यागमनका र्सत आर्थिक भार धान्न मुस्किल रहेकाले राज्यस्तरबाटै पहल हुनुपर्ने हङकङ शाखा प्रमुख शान्ता बस्नेत बताउ“छन् । नेपालको ब्रि्र“दो राजनीतिक परिस्थिति र अवैध बसोबास बढेको कारण देखाउ“दै २०६२, जेठ २४ देखि हङकङ अध्यागमन विभागले नेपालीका भिसा बन्द गरेको हो ।

रोजगारी, व्यापार, तालिम र अध्ययनका लागि पर्ूण्ारूपमा भिसा बन्द गरिएको छ । पर्यटक, डिपेन्डेन्ट 'आश्रति' र पु“जी लगानी भिसाका आवेदन स्वीकार गरिए पनि प्रक्रिया जटिल बनाइएको छ ।

'घरेलु कामदार अत्यधिक माग रहेको हङकङ पारिश्रमिकका लागि आकर्ष र सुरक्षित ठाउ“ हो,' हङकङ नेपाली महासंघका अध्यक्ष, हेम लिम्बूले भने- 'सबैलाई खुला रहेको भिसा नेपालीले गुमाउ“दा रोजगारीका अलावा विकसित देशमा रहेर दक्षता हासिल गर्ने अवसरसमेत गुमेको छ ।' भिसा बन्द गरिनुपर्ूव आएका करिब १५ सय घरेलु कामदार यहा“ कार्यरत छन् ।

स्थायी रूपमा बसोबास गरेका नेपालीले आफन्तका लागि भिसा प्रायोजन गर्दासमेत झन्झटिलो प्रक्रिया र लामो समय लिनाले प्रायः काममा व्यस्त रहने हङकङमा बिरामी, सुत्केरी र कसैको मृत्यु हु“दा बेसाहारा हुने गरेका छन् ।

भिसामा गरिएको कडाइले प्रतिष्ठित कलाकार, व्यापारी र पत्रकारसमेतले समस्या झेलेका छन् । चलचित्र म तिमीबिना मरिहाल्छुको प्रिमियर पर््रदशन हङकङबाट गर्ने सबै चा“जोपा“जो मिलाएका नायक/निर्माता भुवन केसीले भिसा नपाएपछि कार्यक्रम रद्द गरे । गायक उदितनारायणको नेपाली पासपोर्टमा भिसा दिन आनाकानी गरेपछि यहा“स्थित भारतीय महावाणिज्य दूतावासले अध्यागमनलाई पत्र काटेको आयोजक बताउ“छन् ।

'हामीले हङकङमा नेपालीको योगदानलाई ध्यान दिन र अन्य मुलुकस“ग नदा“ज्न प्रमुख कार्यकारी 'डोनाल्ड चाङ' लगायत अध्यागमनका उच्च अधिकारीसमक्ष कुरा राख्दै आएका छौं,' नेपाली महावाणिज्यदूत केशवप्रसाद भट्टर्राईले भने, 'उनीहरू उचित समयमा पुनरावलोकन हुने भन्दै, अनधिकृत रूपमा हङकङ बसेकाहरूको तथ्यांक देखाई पन्छिन्छन् ।

आर्थिक रूपान्तरणको आह्वान

मनिका झा

जनकपुर, असोज २७ - राष्ट्रपति रामवरण यादवले गैरआवासीय नेपालीलाई राष्ट्रनिर्माण अभियानमा सहभागी हुन आह्वान गरेका छन् । राजनीतिक परिवर्तनलाई स्थायित्व दिन आर्थिक रूपान्तरणका लागि स्वदेश तथा विदेशमा रहेका नेपाली एकजुट हुनुपर्ने उनले बताए ।

गैरआवासीय नेपाली दिवस २००८ का अवसरमा स्थानीय रूपान्तरणमा गैरआवासीय नेपाली विषयक सम्मेलनको सोमबार जनकपुरमा उद्घाटन गर्दै राष्ट्रपति यादवले राजनीतिक अस्थिरता अन्त्य गर्न प्रधानमन्त्री र अन्य राजनीतिक दलका नेताहरूस“ग छलफल हु“दै आएको जानकारी दिए । 'हामी जनताद्वारा चुनिएका राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री भएकाले हतियारको राजनीति अन्त्य र देशको आर्थिक विकासका सम्बन्धमा बारम्बार गम्भीरतापर्ूवक छलफल गर्र्छौं,' उनले भने- 'इतिहासको यो कालखण्डमा हाम्रो परीक्षा भइरहेको छ ।'

हिमालको जल, पहाडको वन र जडीबुटी तथा तर्राईको अनाजको समग्र सदुपयोगले मुलुकको विकास हुने बताउ“दै हिमाल, पहाड र तर्राईबीच अन्तरनिर्भरता रहेको राष्ट्रपति यादवको भनाइ थियो । उनले प्रेस स्वतन्त्रता, मानव अधिकार, बहुदलीय प्रणाली, व्यवसाय गर्न पाउने अधिकारको सुनिश्चिता हुनुपर्नेमा जोड दिए ।

स्वदेश तथा विदेशमा बसोबासरत नेपाली र सरकारबीच र्सार्वजनिक निजी साझेदारीका आधारमा अघि बढ्नुपर्ने र यो अवधारणामा गैरआवासीय नेपालीको भूमिका महत्त्वपर्ूण्ा हुने राष्ट्रपतिको भनाइ

छ । हिंसाको राजनीति अन्त्य गर्न र सुन्दर, शान्त एवं स्थिर नेपाल निर्माण गर्न सबै राजनीतिक दलले हातेमालो गर्नुको विकल्प नभएको यादवले औंल्याए ।

यादवले देशको सामाजिक तथा आर्थिक रूपान्तरणमा पुर्‍याएको योगदानका साथै दोस्रो जनआन्दोलनका क्रममा गैरआवासीय नेपालीको भूमिकाको सराहना गरेका थिए ।

गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष उपेन्द्र महतोले विदेशमा व्यक्तिगत रूपमा जतिसुकै समृद्धि हासिल गरे पनि देश धनी नभएसम्म विदेशमा नेपालीको सम्मान नहुने भएकाले गैरआवासीय नेपाली सामूहिक रूपमा स्वदेश आएको बताए । विदेशमा बसोबास गर्दै आएका नेपालीले आफूले आर्जन गरेको पु“जी र ज्ञानलाई स्थानीय रूपान्तरणमा लगानी गराउने उद्देश्यले जनकपुरमा पहिलो पटक आयोजना गरेको जानकारी दिए ।

भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्री विजयकुमार गच्छदारले राजनीतिक द्वन्द्वका क्रममा ध्वस्त मुलुकको पुनर्निर्माणमा सरकारले जोड दिएको जानकारी दिए ।

उनले पर्ूवाधार विकासमा राजनीतिक हस्तक्षेप न्यूनीकरण गरिने र त्यसमा सबै पक्ष सहभागी बनाइने बताए ।

नेपाली कांग्रेसका युवा सभासद् गगन थापाले देशको पुनर्निर्माणका लागि हरेक गैरआवासीय नेपालीले कम्तीमा एउटा विकाससम्बन्धी काममा सहभागी हुन आग्रह गरे । गैरआवासीय नेपालीले त्यसरी अभियान सुरु गरेमा देशभित्रका नेपालीले पनि त्यसबाट पे्ररणा लिने र देशको सामाजिक तथा आर्थिक रूपान्तरणमा सहयोग पुग्ने थापाको भनाइ थियो ।

स्वदेश तथा विदेशमा बस्ने नेपालीबीच कुनै फरक नभएको बताउ“दै सरकारले गैरआवासीय नेपालीलाई दोहोरो नागरिकता दिनुपर्ने थापाको भनाइ छ । 'दोहोरो नागरिकताका सम्बन्धमा बहसमात्र होइन, कार्यान्वयन गर्नुपर्ने समय आएको छ,' थापाले भने ।

कार्यक्रम आयोजना संयोजक तथा एनआरएन उपाध्यक्ष राम थापाले देशको सबै क्षेत्रमा रूपान्तरणमा सहयोग गर्न आवश्यक भएको बताउ“दै त्यसका लागि विदेशमा बस्ने नेपालीहरू सहयोगका लागि तयार भएको बताए ।

विदेशी नागरिकता लिएका बहुसंख्यक नेपालीहरू पहिलो पुस्ताका भएकाले अहिलेसम्म समस्या नभएको तर दोहोरो नागरिकता र नेपालमा सम्पत्ति राख्न पाउने अधिकार नहु“दा आगामी पुस्ता नेपालबाट टाढिने सम्भावना नभएको बताए ।

भारतीय मोडेल कारागारमा

जितेन्द्र साह

काठमाडौं, असोज २७ - सुन्धारास्थित केन्द्रीय कारागारको महिला बन्दीगृहमा एक फरक अनुहार देखिन्छ । कुनै मोडलजस्तै लाग्ने ती महिला हुन्, भारत मनिपुर इम्फालकी २४ वषर्ीया अमरावती लांगाम जो अन्य बन्दीसरह सजाय भोगिरहेकी छन् ।

लागूऔषध नियन्त्रण कानुन कार्यान्वयन इकाइले वैशाख २३ मा डीएचएल कुरियरबाट ७ सय ५० ग्राम सेतो हेरोइनसहित अमरावतीलाई पक्राउ गरेको थियो । उनले स्पेन पठाउन लागेको पा“च थान पुस्तकको गाताभित्र लुकाएर हेरोइन राखेको घेटिएको थियो । अहिले उनीविरुद्ध ५ देखि १५ वर्षम्म कैद र ५ देखि २५ लाख रुपैया“सम्म जरिवानाको मागसहिद अदालतमा मुद्दा दायर छ ।

'मैले बुझ्न सकेकी छैन, किन फसाइयो -,' उनले भनिन्- 'मैले पहिलोपटक पुस्तकमा लुकाएर राखिएको वस्तु सेतो हेरोइन भएको थाहा पाए“ ।' अमरावतीले आफूलाई पुस्तक दिने व्यक्ति फरार भएको बताइन् । 'म फ“से,' उनले भनिन् । दर्ुइ वर्षघि स्नात कोत्तर गरेकी सुन्दर व्यक्तित्वकी उनले कामकै खोजीमा र्‍याम्प मोडलिङसमेत गरेकी थिइन् । सानैदेखि नेपालबारे सुनेकाले स्थलमार्गबाट तेस्रो पटक घुम्न आएको उनले बताइन् । त्यसअघि पनि उनले पुस्तक लिएर आएको बताइन् । 'मलाई पुस्तक ल्याएबापत २० हजार भारतीय रुपैया“ दिइन्थ्यो,' उनले भनिन् ।

इकाइका एसपी हेमन्त मल्ल ठकुरीका अनुसार सम्पर्ूण्ा प्रमाण अमरावतीका विरुद्ध भएकाले उनले मुख्य व्यक्तिलाई पक्राउ नगराएसम्म कानुनीरूपले राहत पाउन नसक्ने अवस्था छ ।

माटाका भा“डा बनाउनेहरू संकटमा

कान्तिपुर संवाददाता

बोलाछे -भक्तपुर, असोज २७ - माटाका भा“डाको बिक्री घट्दै गएर आपmनो पुख्र्यौली पेसा संकटमा पर्न थालेकामा भा“डा व्यवसायी चिन्तित छन् ।

बोलाछे टोलमा बन्ने गरेका माटाका भा“डाको बिक्री विगतभन्दा आधा कम भएको व्यवसायी अग्निकुमार प्रजापतिले बताए । 'दर्ुर्ुइ वर्षघि प्रत्येक परिवारले कम्तीमा मासिक १५ हजार रुपैया“ कमाउने गर्थे,' उनले भने, 'आजभोलि मासिक ५ हजार कमाउन पनि धौधौ पर्छ ।'

उनले अघिल्लो वर्षमासिक १२ हजारसम्म कमाउने गरेकामा यस वर्षमासिक ५ हजार पनि कमाउन गाह्रो परेको बताए । 'यस्तै गरी व्यापार घट्दै गए पेसा छाडेर अन्य कामको खोजी गनर्ुर्ुर्े हुन्छ,' उनले भने ।

माटाको सामान बनाउने बोलाछेमा २ सय परिवार भए पनि यही पेसामा निर्भर १ सय परिवार रहेको उनले बताए । प्लास्टिकको सामानले बजार लिएपछि माटाका सामानको बिक्री घटेको उनले बताए । 'बजारमा प्लास्टिकको सामान सस्तोमा पाइन्छ,' उनले भने, 'त्यसैले माटाको भा“डा बिक्री घटेको छ ।' उनले १५ वर्षो उमेरदेखि माटाको सामान बनाउने काम सुरु गरेका हुन् । प्रजापतिले यस्तो पेसा गर्न लागेको ५० वर्षभएको सुनाए ।

माटाका अन्य सामानभन्दा खुत्रुके बढी बिक्ने गरेको उनले बत्ँँए । 'खुत्रुके मात्र बेचेर कति नै नाफा हुन्छ र -' उनले भने । बोलाछेमा खुत्रुकेबाहेक रक्सी पार्ने पटासी, गमला, धुपाउरो, खापेन्जा, बत्ती बाल्ने दियो, धूपदानी मकै भुट्ने हा“डी बनाउने गरेका छन् । यसबाहेक नेवारी चलनमा प्रयोग हुने सामान पनि बनाउने गर्छन् ।

यहा“का भा“डा काभ्रेपलान्चोक, सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौं, ललितपुरमा बिक्री गर्छन् । गाउ“गाउ“मा पनि बिक्री गर्न लगिन्छ । 'जहा“तही“ माटो पाइ“दैन,' ६० वषर्ीय गणेशकुमार प्रजापतिले भने ।

वाईसीएल संलग्नतामा बालुवा चोरीको आरोप

प्रतिमा बा“स्कोटा/मकर श्रेष्ठ

भक्तपुर, असोज २७ - मनोहरा खोलाबाट अवैध रूपमा बालुवा चोरी गरी वाईसीएलले रकम उठाउ“दै आए पनि अहिलेसम्म कुनै कारबाही भएको छैन ।

वाईसीएल संलग्नतास“गै पेप्सीकोलाको सडक हु“दै सानोठिमी जाने पुलबाट बाया“तर्फो खोलामा बालुवा चोरी तीव्र छ । खोलाबाट निकाल्ने बालुवामा वाईसीएलले प्रतिमिनिट्रक पचास रुपैया“ लिने गरेका छन् । यहा“बाट दैनिक १५ देखि २० ट्रक बालुवा निकाल्ने गरेको स्वयं वाईसीएल कार्यालयबाट खटिएका कार्यकर्ता 'विकल्प' ले कान्तिपुरलाई बताए ।

'खोलामा बालुवा लिन आएका सबै ट्रकस“ग पैसा लिन्छौं,' विकल्पले भने- 'यो पैसाले खोलाका मजदुर घाइते तथा बिरामी ह“ुदा उपचार गर्र्छौं ।'

दैनिक उठाउने रकम 'वाईसीएल भलाइ कोष' मा जम्मा गर्ने गरेको उनले बताए । वाईसीएलको पेप्सीकोला क्षेत्रका कार्यकर्ता बताउने उनले एक महिनाअघिदेखि रकम उठाउन थालेको बताए ।

'बालुवा चोरी नियन्त्रणका लागि ठिमी र कोटेश्वरका प्रहरी आए पनि उल्टै पैसा मागेर लैजाने गर्छन्,' उनले भने- 'प्रहरीले हामीस“ग ५ हजारदेखि दस हजार रुपैया“सम्म माग्छन् । तर २ देखि ४ हजारमा कुरा मिलाएर पठाउने गरेका छौं ।' प्रहरी सीआईडी बनेर आउने गरेको उनले बताए ।

अखिल नेपाल निर्माण मजदुर संघका काठमाडौंं जिल्लाका कोषाध्यक्ष राहुल सोरेनले मनोहराबाट निकाल्ने बालुवा अवैध भएको स्वीकारे । अवैध भए पनि मजदुरलाई राहत दिन यस्तो गनर्ुर्ुेको उनले बताए ।

'बालुवा जताको भए पनि हामीले मजदुरको भलाइका लागि गरेका हौं,' उनले भने- 'ठेकेदारले मजदुरलाई लगाउ“छन्, हामी मजदुरको भलाइ चाहने भएकाले अरू कुरास“ग सरोकार राख्दैनौं ।'

उनले ठेकेदार गणेश लामा र ट्रक व्यवसायी संघका अध्यक्ष उद्धव खडका बालुवा झिक्ने काममा संलग्न रहेको आरोप लगाए । संविधानसभा चुनावअघि पनि यो कोषका लागि रकम लिने गरेको उनले बताए ।

माओवादी आन्दोलनमा मजदुरले सघाएकाले उनीहरूको राहतका लागि रकम उठाउन थालिएको उनको भनाइ छ । तर बालुवा झिक्ने गरेका मजदुरले भने राहत रकम नपाएको गुनासो गरे । थुन्चेभरि बालुवा बोक्दै गरेकी काभे्रकै २२ वषर्ीया माया तामाङले भनिन्- 'खै त्यस्तो केही थाहा छैन ।'

राजधानीका सडकपेटी खाली गराइने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं, असोज २७ - राजधानीका तीनै जिल्लामा पर्ने मुख्य सडकपेटी यसै सातादेखि खाली गराइने भएको छ ।

महानगरीय प्रहरी कार्यालयमा सोमबार बसेको सम्बद्ध अधिकारीहरूको बैैठकले यस्तो निर्ण्र्ाागरेको हो । बैठकमा काठमाडौं र ललितपुरका प्रजिअ, कार्यकारी प्रमुख, ट्र्राफिक महाशाखाका प्रमुख र तीनै जिल्लाका प्रहरी प्रमुख सहभागी थिए । निर्ण्र्ााकार्यान्वयन गर्न छुट्टै कार्यदल बनाइएको छ ।

गृहमन्त्री बामदेव गौतमको निर्देशनपछि अधिकारीहरूको बैठकले यस्तो निर्ण्र्ाागरेको हो । यो निर्देशन दसैंअघि नै कार्यान्वयन गर्दा ठूलो विरोध हुने भएपछि दसैंलगत्तै कार्यान्वयन गराउन अधिकारी लागिपरेका हुन् । दसैंका बेला सडकपेटीबाटै ठूलो परिमाणको सामान खरिदबिक्री हुने गर्छ ।

व्यस्त सडकपेटीमा पसल राख्न दि“दा पैदलयात्रीलाई आवतजावतमा बाधा भई सवारी दर्ुर्ुघटना र ट्राफिक जाम बढ्दै गएको अधिकारीको ठहर छ ।

'महानगरीय शोभा बढाउन, सवारी दर्ुर्ुघटना र ट्राफिक जाम घटाउन यस्तो निर्ण्र्ाागरिएको हो,' बैैठकमा सहभागी काठमाडौं प्रहरी प्रमुख र्सवेन्द्र खनालले भने । तीनै जिल्लामा सडकपेटी ओगटेर बस्ने सबैलाई सोमबार र मंगलबार पर्र्ूवर्सूचना दिने योजना छ । सूचना अटेर गरी हट्न नमाने सुरक्षा निकायले बल प्रयोग गरी हटाउने निर्ण्र्ााभएको छ ।

सडकपेटी मिच्ने, पार्किङका रूपमा प्रयोग गर्ने, सवारीसाधन मर्मतको थलो बनाउने र मूल सडकस“गै जोडिएका पसलहरूलाई पनि समय तोकेर लिखित जानकारी दिने निर्ण्र्ााभएको छ । त्यस्तो आदेश नमान्नेलाई पुनः एकपटक घन्टा तोकेर खाली गर्न ताकेता गर्ने र त्यति गर्दा पनि नमाने बलपर्ूवक हटाउने निर्ण्र्ााभएको छ ।

काठमाडौं जिल्लामा पहिलो चरणमा कलंकी, कोटेश्वर, महाराजगन्ज, पुरानो बानेश्वर, टु“डिखेल वरिपरि र बसपार्क क्षेत्रमा काम गरिने छ । ललितपुरमा सातदोबाटो, लगनखेल, ग्वार्कोलगायत क्षेत्रका सडकपेटी खाली गराइनेछन् । भक्तपुरमा निर्ण्र्ााकार्यान्वयन गराउन स्थानीय कवल भाडामा लिई व्यपार गर्नेदेखि सामाजिक संघसंस्थासमेत परिचालन गरिने भएको छ ।

दलितमाथि हुने दर्ुर्व्यवहार कानुनीमा दायरामा पुग्न अवरोध मिलापत्रमै टंुगिन्छन् छुवाछूत मुद्दा

तुलाराम पाण्डे

मान्म -कालिकोट, असोज २७ - जातीय छुवाछूतका घटना हुन्छन् । प्रहरीमा उजुरी पर्छन् तर मिलापत्रमै टुंगिने गरेकाले पीडितले न्याय पाउ“दैनन् । परिणामतः घटना दोहोरिरहन्छन् ।

'धेरै गाउ“मै मिलापत्र हुन्छन्,' एक प्रहरी अधिकृतले भने, 'गाउ“मा मिल्न नसके जिल्लामै पुगेर भए पनि मिलापत्र गरेर फर्किन्छन् ।' पीडितपक्ष प्रहरी चौकी हु“दै सदरमुकामसम्म पुग्ने गरे पनि न्यायिक निकायसम्म पहु“च नहु“दा मिलापत्र गर्नैपर्ने बाध्यता रहेको उनले सुनाए ।

कथित माथिल्लो जातिको कुवामा पानी भरेको भन्दै गत शुक्रबार कुटपिट र दर्ुर्व्यवहार सहन बाध्य धौलागोह-२ पनेराकी २० वषर्ीया कौशिला विश्वकर्मा न्याय माग्दै थिर्पुस्थित प्रहरी चौकी ह“ुदै सदरमुकाम मान्म पुगिन् ।

गालीगलौच र कुटपिट गर्ने स्थानीय धनबहादुर बम, सक्कबहादुर बम, राजिन्द्रा बम, विक्रम बम र हसिला शाहीविरुद्ध 'र्सार्वजनिक अपराध' को उजुरी दिइन् । प्रहरीले दोषीमध्ये सक्कबहादुर बमलाई गाउ“बाट सदरमुकाम बोलायो, उनीस“गै गाउ“का ठालु जोरासिंह बम, कांग्रेस, माओवादीलगायतका दल र नागरिक समाजका प्रतिनिधिसमेत प्रहरीमा आए ।

'फेरि त्यस्तो गरे मुद्दा गरौली, अहिले मिल्नर्ुपर्छ,' भन्दै पीडितलाई फकाए । गल्ती नदोहोर्‍याउने वाचाकबुल गरेर शनिबार सा“झ मिलापत्रको कागज गरियो । दलका कार्यकर्ता साक्षी बसेर कागजमा सहीछाप ठोके । बुबा धनपतिले 'एउटै गाउ“मा बस्नर्ुपर्छ, माथिल्ला जातिस“ग मुद्दा खेलेर हामी सक्दैनौ छोरी,' भनेपछि मिलापत्र गर्न बाध्य भएको उनले बताइन् ।

'हाम्रो कुवाको पानी किन छोइस् भन्दै कुटपिट गरे,' उनले भनिन्, 'नाकमा लगाएको सुनको फुली हराएको छ, शरीरका कपडा च्याते, कुटपिटले जीउ अझै दुखिरहेको

छ । चित्त त बुझेको छैन तर सबैले मिल्नुपर्‍यो भनेर कर गरे ।'

विजयादशमीका दिन फुकोट-४ का धर्म विकले स्थानीय झुपुरे न्यौपानेको नामै उच्चारण गरेर बोलाएको भन्दै कुटपिट गरिएपछि स्युना प्रहरी चौकीमार्फ पीडितले जिल्ला प्रहरीमा उजुरी गरे पनि सोमबार सदरमुकाममा मिलापत्र भएको छ ।

त्यस्तै फुकोट-८ का २० वषर्ीय पर्व विश्वकर्माले स्थानीय पशुराम बरालकी छोरी बदालकोट-४ का नारायण न्यौपानेकी १८ वषर्ीया श्रीमती भगाएर भारत पसेपछि माइती र घरपक्षले १२ जना दलितलाई हातखुट्टा बा“धेर कुटपिट गरी एक लाख रुपैया“ जारी तिराएको लक्षे विश्वकर्माले बताए ।

जग्गा बेचेर दलितले जारी तिरेका थिए । दलित मुक्तिमोर्चाको दबाबपछि ४० हजार रुपैया“ भने फिर्ता गरियो । झगडा जिल्ला प्रहरी र प्रशासनमा पुगे पनि राजनीतिक दल र स्थानीय भद्रभलादमीले मिलापत्र गरी साम्य पारे । 'सार्कीले चमारले छोएको पानी खा“दैन, दमाईंले सार्कीको पानी खा“दैन, कामीले दमाईंले छोएको पानी खा“दैन,' स्नातक तेस्रो वर्षा अध्ययनरत बाले विश्वकर्माले भने, 'जातीय छुवाछूत अन्त्य गर्न पहिले दलितबाटै अभियान चलाउनुपर्ने अवस्था छ ।' दलितमा आत्मबल कमजोर भएकाले पनि मुद्दा अदालतसम्म पुग्न नसकेको अधिवक्ता दमनराज वमको अनुभव छ । 'मैले मुद्दा निःशुल्कै लेखिदिन्छु भनेको थिए“,' वमले भने, 'तर प्रहरीमै खासखुस गरेर मिलापत्र भयो ।' छुवाछूतका घटना असंख्य भइरहे पनि हालसम्म एउटै मुद्दा जिल्ला अदालतसम्म नपुगेको प्रहरी प्रमुख डीएसपी ओमबहादुर राना बताउ“छन् ।

मेलम्ची सुरुङ ठेक्काको टुंगो

विकास थापा

काठमाडौं, असोज २७ - मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको सुरुङ निर्माण ठेक्का चिनिया“ कम्पनीले पाउने भएको छ । सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची खोलादेखि काठमाडौंको सुन्दरीजलसम्म २६ दशमलव ५ किमि सुरुङ खन्ने प्रतिस्पर्धामा सबभन्दा कम रकम कबोल गर्ने चाइना रेलवे एन्ड कन्स्ट्रक्सन कम्पनी -सीआरसीसी) छनोटमा परेको हो । चार प्रतिस्पर्धीमध्ये यो कम्पनीलाई ४ अर्ब २८ करोड रुपैया“मा ठेक्का दिने तयारी भइरहेको आयोजनाका उपकार्यकारी निर्देशक पर्ूण्ादास श्रेष्ठले जनाए ।

छनोटमा परेको कम्पनीलाई मेलम्चीको मुख्य ऋण लगानीकर्ता एसियाली विकास बैंक -एडीबी) ले अन्तिम स्वीकृति दिएपछि सम्झौता हुनेछ । श्रेष्ठका अनुसार सीआरसीसीले सुरु गरेको साढे चार वर्षभत्र काम पूरा गरिसक्नर्ुपर्नेछ । दोस्रँे कम रकम कबोल गर्ने चीनकै अर्काे कम्पनीको ठेक्का रकम सीसीआरसीको भन्दा डेढ गुना बढी थियो । सुरुङ ठेक्कामा आर्थिक तथा प्रँविधिक मूल्यांकनमा परेका चारै कम्पनी चिनिया“ थिए । ठेकेदार कम्पनीले काठमाडौंदेखि सिन्धुपाल्चोकसम्म विभिन्न सात विन्दुबाट एकसाथ सुरुङ खन्नेछ । यसमा सुन्दरीजल, सिन्धुपाल्चोकको ग्याल्थुम, सिन्धु र अम्बाथान छन् । आयोजनाले तीनवटै सुरुङ प्रवेशमार्ग निर्माण गरिसकेको छ । परामर्शदाताले सुरुङ डिजाइनको अन्तिम स्वीकृति गरेपछि एडीबीले त्यसमा सहमति जनाउनर्ुपर्ने र्सत छ । सुरुङको डिजाइन नर्वेजियन कम्पनी नरप्लानले गरेको थियो । उसले सुरुङका सबै डिजाइन गरिसकेको थियो । मेलम्चीबाट नर्वेले हात झिकेपछि नरप्लानले पनि छाडेको थियो ।

नरप्लानको ठाउ“मा सरकारले फिनल्यान्डको पोरी इन्प|mा कम्पनीलाई नियुक्त गरेकाले उसले पुनः दोहोर्‍याएर सुरुङको डिजाइन समीक्षा गर्दा केही ढिला हुन लागेको श्रेष्ठले जनाए । पोरी इन्प|mाले कात्तिक १ मा आपmनो अन्तिम प्रतिवेदन आयोजनालाई बुझाउ“दै छ । 'त्यही रिपोर्ट हामी स्वीकृतिका लागि एडीबी पठाउ“दै छौं,' श्रेष्ठले सोमबार भने, 'त्यसको दर्ुइ साताभित्र स्वीकृति हुने अपेक्षा छ ।'

एमाले बैठक सकियो: खनाल अल्पमतमा

राजेन्द्र फुयाल

काठमाडौं, असोज २७ - एमाले केन्द्रीय कमिटीले महाधिवेशन आयोजक कमिटी बनाउन महासचिव झलनाथ खनालले राखेको प्रस्ताव अस्वीकृत गरेको छ ।

महासचिवको प्रस्तावप्रति पर्ूवमहासचिव माधवकुमार नेपाल, स्थायी कमिटी सदस्य केपी ओलीलगायत अधिकांश नेताले असहमति जनाएका थिए । आफ्नो प्रस्तावमा बहुमत जुट्ने सम्भावना नदेखेपछि खनालले केन्द्रीय कमिटी विघटनको प्रस्ताव फिर्ता लिएका छन् ।

केन्द्रीय कमिटी विघटन गरी आयोजक कमिटी बनाउनेबाहेक प्रतिवेदनका बा“की अंश परिमार्जनसहित पारित गर्दै सोमबार केन्द्रीय कमिटीको एक्काइसौं बैठक सकिएको छ । फागुन ५-१० मा काठमाडौंमा हुने पार्टर्ीीहाधिवेशनका लागि मूल व्यवस्थापन समिति र उपसमितिको गठन स्थायी कमिटीले गर्नेछ ।

खनालले केन्द्रीय कमिटीको वैधानिक कार्यकाल सकिएर पार्टर्ीी सबै संरचना तदर्थ भएकाले आयोजक कमिटी बनाउनुपर्ने प्रस्ताव आफ्नो राजनीतिक प्रतिवेदनमा राखेका थिए । उनले केही नया“ सदस्य थप गरी केन्द्रीय कमिटीलाई आयोजक कमिटीमा रूपान्तरण गर्ने प्रस्ताव गरेका थिए ।

स्रोतका अनुसार महाधिवेशनको संघारमा आयोजक कमिटी बनाउनुको औचित्य नहुने नेपाल र ओलीको धारणामा अधिकांश सदस्यले र्समर्थन जनाएका थिए । 'महाधिवेशनको संघारमा केही नेतालाई मात्र नया“ जिम्मेवारीमा ल्याउनु उपयुक्त हु“दैन,' नेपाललाई उद्धृत गर्दै स्रोतले भन्यो, 'केहीका लागि स्थान सुरक्षित गर्ने र बा“कीलाई अवसरबाट वञ्चित गर्ने गरी कुनै निर्ण्र्ाागर्नु हु“दैन ।'

महाधिवेशनबाट चुनिएर नेतृत्वमा आउन नया“ पुस्तालाई प्रोत्साहित गर्नुपर्ने उल्लेख गर्दै नेपालले अन्तिम बेलामा आयोजक कमिटी बनाएर विवाद सिर्जना गर्न नहुनेमा जोड दिएका थिए । 'यसो गरिएमा नेतृत्वको आग्रह झल्कन्छ,' नेपाललाई उद्धृत गर्दै स्रोतले भने ।

खनाल निकट एक नेताका अनुसार अञ्चल सचिव र अन्य केहीलाई आयोजक कमिटीमा ल्याउने गृहकार्य भएको थियो । 'कस-कसलाई ल्याउने भनेर छलफल गर्न सकिन्थ्यो,' उनले भने, 'नया“ जिम्मेवारीले पार्टर्ीीर्ुनर्गठनको प्रक्रिया अघि बढाउने निश्चित थियो ।'

केन्द्रीय कमिटीबाट एउटा प्रस्ताव अस्वीकृत हु“दैमा संस्थापन पक्ष कमजोर भएको निष्कर्षा पुग्न नसकिने उनको दाबी छ । केन्द्रीय सदस्य रकम चेम्जोङ, पुरुषोत्तम पौडेल र राजेन्द्र श्रेष्ठले खनालको प्रस्तावप्रति र्समर्थन जनाएका थिए ।

ओलीनिकट स्रोतले भने संस्थापन पक्षका 'निकटवर्तीहरूलाई महाधिवेशनअगावै टीका लगाउने कदम रोकिएको' दाबी गरेको छ । 'महाधिवेशनअगावै मनोनीत गरेर बहुमत पुर्‍याउने कसरत भएको थियो,' उनले भने, 'यसले पार्टर्ीीे यथार्थ शक्ति सन्तुलन देखाएको छ ।'

महाधिवेशन र राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेलाअघिको महत्त्वपर्ूण्ा बैठकमा पर्ूवमहासचिव नेपाल, ओली र गृहमन्त्री गौतम महासचिव खनालको विपक्षमा उभिएका छन् ।

बैठकका एक सहभागीले आयोजक कमिटी बनाउने उद्देश्यले प्रस्तावै नआएको दाबी गरेका छन् । 'आयोजक कमिटी बनाएर नया“ पुस्ताको समावेशी प्रतिनिधित्व गराउनेबारे १८ औं बैठकमै छलफल भएको थियो,' नाम उल्लेख नगर्ने र्सतमा उनले भने, 'त्यसलाई अस्वीकार गर्ने अहिलेको संस्थापन पक्षले कार्यकर्ताका अगाडि आफूलाई सा“चो देखाउनमात्र यो प्रस्ताव ल्याएको हो ।'

राजनीतिक प्रतिवेदनमा खनालले पार्टर्ीीत्र तदर्थवाद हर्ुर्किएको र नेता कार्यकर्ताबीचको दूरी बढेको उल्लेख गरेका छन् । उनले समयमै कार्यकर्ता भेला नबोलाएकामा आत्मालोचना पनि गरेका छन् ।

अघिल्लो बैठकको निर्ण्र्ााुनसार असोज ३० र कात्तिक १ मा काठमाडौंमा राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेला डाकिएको छ ।

माओवादी नेतृत्वको सरकारमा पार्टर्ीीहभागी हुने निर्ण्र्ाासही भएको जिकिर गर्दै प्रतिवेदनमा सरकारको नीति र बजेटमा एमालेको नौ महिने सरकारका लोकप्रिय कार्यक्रमले निरन्तरता पाएको दाबी गरिएको छ । आफ्नो गाउ“ आफैं बनाऔंलगायतका कार्यक्रमलाई तोडमोड गरिएकोमा खनालले असन्तुष्टि पनि जनाएका छन् । शान्ति सुरक्षाको स्थितिमा उल्लेख्य सुधार आएको दाबी गर्दै उनले गृहमन्त्रीको कार्यशैलीको प्रशंसा गरेका छन् ।

खनालको प्रतिवेदनमा भूगोलको पार्टर्ीीामलाई विशेष महत्त्व दिनुपर्ने उल्लेख छ । एमालेको काठमाडौं जिल्ला कमिटीले महाधिवेशनका सबै प्रतिनिधि भूगोलबाटै निर्वाचित हुनुपर्ने व्यवस्था गर्न माग गरेको छ । यसअघि भूपू विद्यार्थी काउन्सिलले पनि केन्द्रीय नेताहरू स्वतः प्रतिनिधि हुने व्यवस्था खारेज गर्न माग गर्दै पार्टर्ीीेन्द्रलाई ज्ञापनपत्र बुझाएको थियो ।

समायोजनबारे आपत्ति

केन्द्रीय सदस्यहरूले माओवादी सेना समायोजनबारे रक्षामन्त्री रामबहादुर थापाको धारणाप्रति आपत्ति जनाएका छन् । माओवादी लडाकुलाई गाभेर नया“ राष्ट्रिय सेना बनाउने उनको धारणाको प्रतिवाद गर्दै उनीहरूले यसबारेमा मन्त्रिपरिषद् र सत्तारूढ गठवन्धन दलमा गम्भीर छलफल गर्न माग गरेका थिए । जवाफमा महासचिव खनालले पर्ूवसहमति भन्दा फरक ढंगले सेनामा समूहगत प्रवेशको पक्षमा आफूहरू नभएको बताए ।

लडाकुको समूहगत प्रवेशले राष्ट्रिय सेनाको निस्पक्षता र प्रभावकारितामा नकारात्मक प्रभाव पर्ने उल्लेख गर्दै खनालले व्यक्तिगत योग्यताका आधारमा मात्र सैनिक छनोट हुनुपर्ने बताए ।